Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee

   

De gemiddelde leeftijd waarop Nederlanders met pensioen gaan stijgt. Vorig jaar stopten Nederlanders gemiddeld op 63-jarige leeftijd met werken. Vijf jaar daarvoor was dat nog 61 jaar, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het CBS verklaart de stijging door maatregelen die de mogelijkheden voor het vroegpensioen hebben ingeperkt. Opvallend is echter dat het aantal mensen dat pas stopt ná de AOW-gerechtigde leeftijd ook aanzienlijk is toegenomen. In vijf jaar tijd van 15 procent naar 30 procent. Het kabinet wil de pensioenleeftijd in 2020 op 66 jaar vaststellen. Wie vindt dat tegen die tijd eigenlijk nog een probleem?

De verdubbeling van het percentage mensen dat zich niets aantrekt van de pensioengerechtigde leeftijd, toont aan dat de uitleg van het CBS niet waterdicht is. Beperking van de mogelijkheden voor vroegpensioen zou de stopleeftijd wel verhogen, maar niet het aantal mensen dat doorwerkt na 65 jaar. Waarom werken mensen eigenlijk langer door? Volgens universitair hoofddocent arbeids- en organisatiepschygologie aan de Radboud Universiteit Annet de Lange zijn er diverse oorzaken aan te wijzen waarom er in Nederland steeds langer doorgewerkt wordt. Niet alleen op economische gronden, maar er zijn ook psychologische en fysieke redenen te onderscheiden.

Rolmodellen belangrijk
"Er is zeker een trend zichtbaar dat men meer op financiële zekerheid focust", zegt De Lange. "Dat heeft onder meer te maken met de huidige economische situatie. Maar er is de afgelopen jaren ook meer bewustwording gecreëerd dat langer werken tot de mogelijkheden behoort." De Lange doelt daarmee bijvoorbeeld op de gespecialiseerde uitzendbureaus voor mensen van 65 jaar en ouder en de inspanningen van de overheid om Nederlanders langer te laten deelnemen aan het arbeidsproces. "Er zijn meer positieve rolmodellen zichtbaar van oudere werknemers die doorwerken en bedrijven ontwikkelen nieuwe initiatieven om het aantrekkelijk te maken voor ouderen om door te werken. Zo heeft verzekeraar Achmea een intern uitzendbureau specifiek voor ouderen."

Zorg- en bouwmedewerkers stoppen het eerst
Er is veel onderzoek gedaan naar de reden waarom mensen stoppen met werken. En er zijn interessante verschillen te zien tussen beroepen. Het CBS laat zien dat werknemers in de bouwnijverheid en het openbaar bestuur in 2011 met 62,2 jaar het vroegst met pensioen gingen, gevolgd door werknemers in de zorg. Fysiek zwaar werk blijft dus een belangrijke oorzaak voor eerder stoppen met werken. Het gaat dan ook om de combinatie van belastbaarheid van het individu en belasting van het werk.

Volgens De Lange blijkt uit diverse onderzoeken dat de factor 'partner en familie' vaak over het hoofd wordt gezien. "Als je partner langer doorwerkt, dan doe je dat zelf ook", zegt De Lange. Zo zijn vrouwen volgens haar om verschillende oorzaken geneigd eerder te stoppen met werken dan mannen. Mantelzorg kan met name voor vrouwen een motief zijn om eerder te stoppen.

Volgens De Lange is een gemiddelde pensioenleeftijd van 63 nog niet het plafond. "We worden steeds ouder en blijven ook langer vitaal. De gemiddelde stopleeftijd zal dus nog wel hoger komen te liggen. Daar staat tegenover dat in de toekomst langer werken steeds aantrekkelijker zal worden gemaakt." Waar ligt dan wel het plafond? "Het beste is om geen vaste kalenderleeftijd te markeren, dan beperk je iemands perspectief. Het is belangrijker om aandacht te hebben voor de balans tussen belastbaarheid en belasting en het bieden van interessante vooruitzichten voor ouderen om door te werken."