Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee

   

Twee maanden geleden was het land nog te klein. De pensioenfondsen bleken zo weinig geld in kas te hebben dat ze wellicht moesten gaan korten op de uitkeringen. Fondsbestuurders gingen publiekelijk aan de schandpaal; toezichthouder DNB eiste nog voor het einde van het jaar een herstelplan van de noodlijdende pensioenbeheerders. Nu 2010 bijna ten einde is, komt het meetpunt van de DNB in zicht. En gelukkig, het ziet er goed uit. Driewerf hoera voor de knappe koppen van het pensioenfonds? Helaas. Het succes is hen amper toe te schrijven. De regels voor het meten van de dekkingsgraden maken de cijfers zo beweeglijk als eb en vloed.

Het berekenen van de dekkingsgraad werd ooit ingesteld om te kunnen beoordelen of een pensioenfonds financieel gezond is. Een dekkingsgraad van 100 procent houdt in dat het fonds alle verplichte uitkeringen van vandaag en in de toekomst kan uitkeren. De DNB stelde dat een fonds minimaal 5 procent meer moest hebben dan precies voldoende. Maar hoe bereken je toekomstige inkomsten als die voor een groot deel afhankelijk zijn van bijvoorbeeld beursprestaties? De fondsen losten het op door een gemiddeld rentepercentage te hanteren van meestal 4 procent. Te gevaarlijk, oordeelde de overheid en maakte met de Pensioenwet in januari 2007 een einde aan deze methode.

Waan van de dag
De rente kan namelijk ook wel eens lager staan. Van de DNB moeten de fondsen de vandaag geldende kapitaalmarktrente aanhouden als gemiddelde rekenrente. Staat de kapitaalmarktrente laag? Dan duikelt de dekkingsgraad met procenten tegelijk de diepte in. Een hoge kapitaalmarktrente zorgt daarentegen voor uitmuntende uitgangsposities. Kortom, de nieuwe rekenmethode maakt het bijhouden van de dekkingsgraad totaal overbodig. De pensioenfondsen worden zo meegesleept in de waan van de dag. Volgens een woordvoerder van het pensioenfonds voor de metaalsector PMT zit daar een probleem. "We beleggen voor de lange termijn, maar kijken nu met spanning naar hoe de rente zich per dag beweegt."

100-jarige lening
Maar wat is nu eigenlijk lange termijn? Ter illustratie: in september gaf de Rabobank een lening uit die de bank pas terugbetaalt in september 2110. Honderd jaar lang betaalt de bank 5,8 procent rente over het geleende bedrag. Slechts één op de tienduizend Nederlanders wordt honderd jaar of ouder. Het is dus duidelijk dat deze lening bedoeld is voor institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen. Organisaties die zich niet gek moeten laten maken door plotselinge marktschommelingen, maar zich bezig horen te houden met langetermijnstrategieën en langlopende rentes.

De pensioenen profiteren van de stijgende rente. Aan de andere kant worden ook de hypotheekrentes berekend op basis van de kapitaalmarktrente. Waar de pensioendirecteuren met gejuich de economiepagina's opensloegen, zagen twijfelende huizenkopers met lede ogen de hypotheekrente in een paar maanden tijd met een vol procent omhoog klimmen. Dat lijkt een klein verschil, maar scheelt in maandlasten bijna 20 procent.

BvdL