Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee

   

Ziekenhuizen die onderling de concurrentie met elkaar aangaan, worden daar kwalitatief geen beter ziekenhuis van. Dat is de uitslag van een donderdag gepresenteerd onderzoek van het Centraal Plan Bureau (CPB) naar de effecten van het gedeeltelijk toestaan van concurrentie op behandelprijzen. Prijzen waar de patiënt zelf niets mee te maken heeft en enkel de zorgverzekeraars in geïnteresseerd zijn. Het College van Zorgverzekeraars (CVZ) voorspelt dat ziektekostenverzekeraars voor het nieuwe polisjaar klanten gaan werven met de kwaliteit van hun zorgverleners. Ziekenhuizen denken echter dat ze verzekeraars enkel kunnen gerieven met lagere behandelkosten.

Volgens de onderzoekers hebben ziekenhuizen vanaf het moment dat concurrentie werd toegestaan vooral gewerkt aan hun efficiëntie. Denk daarbij aan strakker geplande operatieschema's en werkroosters. Zaken die volgens de onderzoekers gemakkelijker zijn te bewerkstelligen dan kwalitatieve zorgverbetering. Volgens CPB-onderzoeker Victoria Shestalova is dat niet vreemd. "Ziekenhuisdirecties hebben controle over het proces. Op het resultaat van een behandeling is minder directe invloed."

Geen voorspelling
Shestalova denkt niet dat ziekenhuizen minder in kwaliteit investeren sinds er geconcurreerd mag worden op prijs. Want ook kwaliteit is een factor waar op te concurreren valt. Feit blijft echter, dat ziekenhuizen aantoonbaar efficiënter zijn geworden en dat er op kwaliteitsgebied geen stappen zijn gezet. Het CPB is voorzichtig met haar conclusies. "Het kan natuurlijk zijn dat het nog even duurt voordat verschillen in kwaliteit zich voordoen", zegt Shestalova. Aan voorspellingen welke kant het op gaat wil ze zich niet wagen. "In de literatuur zijn zowel positieve als negatieve voorbeelden van concurrentie bekend."

VVD en CDA
De cijfers waar het onderzoek op is gebaseerd zijn gemeten over een periode van vier jaar. De kwaliteit is gemeten aan de hand van een tiental kwaliteitsindicatoren. Het sterftecijfer is daar een onderdeel van, alsook het aantal ongeplande heroperaties. Voor voorstanders van meer marktwerking in de zorg, bijvoorbeeld de VVD en het CDA, is de uitslag een tegenvaller. Meer marktwerking zou volgens hen een kwaliteitsimpuls en een kostenbesparing voor de zorg opleveren. Bovendien zouden wachtlijsten flink afnemen.

In Duitsland is de marktwerking in de zorg veel verder doorgevoerd dan in Nederland. Dat heeft een positief effect gehad op de wachtlijsten, deze zijn over de grens aanzienlijk korter dan in Nederland, maar er is ook veel kritiek. Zo is er in Duitsland een groot overschot aan klinieken waar lucratieve behandelingen worden uitgevoerd, zoals sommige hartoperaties. Minder rendabele behandelingen zijn moeilijker te vinden. Daarbij zijn de kosten voor de zorg als percentage van het bruto binnenlands product hoger dan in Nederland.