Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee

   

De onderwerpen hypotheekrente en spaarrente hebben de laatste maanden een stijgende belangstelling. Als gevolg van de kredietcrisis wordt de korte rente, waarop de spaarrente is gebaseerd, door de Europese en wereldwijde centrale banken kunstmatig laag gehouden. De hypotheekrente, die meer is gebaseerd op vraag en aanbod van kapitaal in de wereld, is ondanks de rentedalingen van de laatste weken relatief eigenlijk hoog. Dat komt omdat banken hun blunders van de afgelopen jaren via extra rente willen terugverdienen.

Het gedrag van overheden is ook van invloed op het niveau van de rente. Overheden hebben in 2008 en 2009 veel meer geld en garanties uitgegeven dan te doen gebruikelijk. Hadden zij dat niet gedaan dan waren veel meer banken en verzekeraars failliet gegaan. Banken en verzekeraars werden door de burger altijd als betrouwbare bolwerken gezien. Faillissementen in deze sector zouden het sentiment bij de burger zodanig gechoqueerd hebben dat daarvan een oncontroleerbare economische malaise zou zijn ontstaan.

Hogere belasting en rente
Overheden zullen het aan de financiële sector uitgegeven geld echter terug willen vorderen. Regeringen zullen minder willen uitgeven en daarnaast belastingen verhogen en allerlei stiekeme belastinkjes willen invoeren om aan geld te komen. Dat heeft een nadelig effect op de prijzen en als gevolg daarvan op de rente. Hoe groter het overheidstekort hoe hoger de rente! Logisch, want wie een grote behoefte aan geld heeft, zal meer aan de aanbieder moeten betalen om aan geld te komen.

Griekenland beïnvloedt de wereld
Wat dat betreft komt Nederland er nog aardig vanaf vergeleken met de zuidelijke Europese landen. Griekenland, Spanje en Portugal (maar ook Ierland) hebben er de laatste jaren een potje van gemaakt en hebben daardoor enorme tekorten opgelopen. Griekenland spant de kroon. Haar staatsschuld is nog aanzienlijk hoger dan wat alle burgers in het land bij elkaar verdienen in een heel jaar.

De grootste financier van de wereld, China, dat door een enorm groeiende economie gigantische geldoverschotten heeft, heeft enkele weken geleden haar zorgen uitgesproken over het uit de hand gelopen Griekse tekort. China heeft al gezegd de (staats)leningen die de Griekse overheid uitschrijft niet meer te financieren. Dat heeft voor een schok gezorgd op de aandelenbeurzen. Aandelen zitten sinds medio januari in de lappenmand. Dat heeft ook zijn invloed op de waarde van de euro. Een Amerikaan hoeft nog slechts $ 1,37 te betalen voor een euro. Kort geleden was dat nog $ 1,52.

Griekenland beïnvloedt de rente
Door het grote geldtekort heeft de Griekse regering de rente op een tienjarige staatslening verhoogd richting de 7 procent. Dat is aanzienlijk meer dan de rente die Nederland biedt, zo’n 3,4 procent. Duitsland zit daar nog onder. De geldperikelen van de zuidelijke Europese landen hebben voor de korte termijn een gunstig effect op de rentestanden in Duitsland en Nederland. De begrotingsdiscipline van beide landen wordt internationaal als zeer degelijk beschouwd. Beide landen worden dan ook als een veilige financiële haven beschouwd, landen waaraan men met het volste vertrouwen geld aan leent. Die discipline beïnvloedt mede het niveau van de hypotheekrente.

Nederland moet bijlappen
Deze vreugde is echter van korte duur. Als landen als Griekenland, Spanje, Portugal en Ierland, die de euro voeren, steeds moeilijker financiële steun van buiten Europa krijgen, dan zullen de landen in Europa zelf die steun moeten verlenen. Daar zitten zij echter niet om te springen, vooral omdat zij door de steun aan de bancaire sector, zelf al aardig achterop zijn geraakt. Uiteindelijk zullen de gezonde Europese landen echter toch komen opdraven omdat de Europese Gemeenschap dan door de rest van de wereld niet meer als volwaardig zal worden beschouwd met een nog verder dalende euro tot gevolg. De steun aan zwakke landen zal op een later tijdstip dus ook een nadelig effect hebben op de hoogte van de rente, want ook de sterke landen zullen meer moeten lenen.

Renteverhoging
Vanwege de huidige tekorten van overheden wordt door de bankwereld al rekening gehouden met een oplopende rente vanaf de zomer van 2010. De verwachting is dat de rente tot december 2011 zal zijn opgelopen met meer dan een procent. Voor de jaren erna wordt op een verdere verhoging van de rente gerekend. De hoge rente die Griekenland nu al wenst te betalen om aan geld te komen, doet in de verte denken aan het gedoe rondom de IJslandse bank Landsbanki, die via een haar dochter Icesave en hoge rentes spaarders probeerde te verleiden om hun ‘goeie’ geld aan de bank te lenen. De schuld aan de spaarders was zo groot dat zelfs de totale IJslandse bevolking bij elkaar dat niet aan de spaarders konden terugbetalen.

Inmiddels is de term ‘Greecesave’ al gevallen. Ook Griekenland heeft maar weinig inwoners en een terugbetalingsgarantie van de Griekse staat wordt daarom steeds minder waard. Om de staatsschuld te verlagen heeft Griekenland per direct fors bezuinigd op o.a. uitkeringen en de belastingen verhoogd, in de hoop dat de Griekse bevolking voor deze uitzonderlijke situatie begrip kan opbrengen en geen stakingen zal uitroepen. En inderdaad, de bevolking “begrijpt” het. Per direct ligt het gehele openbaar vervoer plat en is er geen vliegverkeer meer mogelijk. Europa zal fors in de beurs moeten tasten. Let op de rente in het najaar!