Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee Wegwijs - Nieuws voor uw privéportemonnee

   

Verzekeraar DSW is van plan een belang in het Schiedamse Vlietland Ziekenhuis te nemen, zo blijkt uit een artikel in het Financieel Dagblad.  Met dit voornemen opent de relatief kleine zorgverzekeraar een nieuw hoofdstuk in het verhaal van steeds commerciëler opererende ziekenhuizen. Het zakelijk investeren in een ziekenhuis is geen nieuw fenomeen. Wel nieuw is het feit dat de investeerder een zorgverzekeraar is. De politiek buigt zich nu over de vraag of de patiënt als uiteindelijke gebruiker wel gebaat is bij een mogelijke deelname in ziekenhuizen door verzekeraars.

Dat het zakelijk uitbaten en al dan niet gedeeltelijk overnemen van ziekenhuizen niet nieuw is, wijst de geschiedenis uit. Zo gaf een consortium van diverse bedrijven (Imtech, VolkerWessels en Sturkenboom & Partners) al in 2004 aan diverse ziekenhuizen te willen opkopen. Dit met het idee om de in problemen geraakte ziekenhuizen met een efficiëntere werk- en bestuurswijze weer rendabel te maken. Ook destijds werd in de politiek druk overleg gepleegd over de mogelijke gevolgen.

Ziekenhuizen in de etalage
In 2006 schreven de ondernemers Aysel Erbudak en Jan Schram als particuliere investeerders geschiedenis door het noodlijdende Amsterdamse Slotervaart ziekenhuis te kopen. Het ziekenhuis kampte met forse financiële problemen en werd met het geld van de ondernemers in één klap verlost van een belastingschuld van 10 miljoen. Sceptici van een dergelijke zakelijke benadering stellen dat het een verschraling van de zorg tot gevolg zal hebben. Zo zal een ondernemer die een ziekenhuis runt veel waarde hechten aan de kosten en uiteindelijk verdiensten van behandelingen. Erbudak stelde echter eerder dat de specialisten in loondienst zijn en een persoonlijke verantwoording hebben bij de behandeling van patiënten.

Verzekeraars
De huidige plannen van DSW maken de situatie voor de politiek nog complexer. De zorgverzekeraar is naast een onderneming ook nog eens een schakel tussen de eigen klanten en het ziekenhuis bij het verlenen van zorg. Naast het letterlijk en figuurlijk efficiënter opereren van het ziekenhuis zou dus ook geld bespaard kunnen worden met het selectief aanbieden van zorg. ‘Bij een bezoek aan een ander ziekenhuis dan het Vlietland Ziekenhuis moeten wij helaas een toeslag van 100 euro rekenen’. Een onwaarschijnlijk voorbeeld dat wel aangeeft dat het lastig is om grenzen aan te geven in een markt die zo snel verandert als de zorgmarkt.

Is het wenselijk voor patiënten?
De vraag of patiënten baat hebben bij participatie van zorgverzekeraars in ziekenhuizen is lastig te beantwoorden. Vaak is de deelname (door wie??) in een ziekenhuis onoverkomelijk vanwege financiële problemen. Als de invloed van ondernemingen en verzekeraars in dat geval leidt tot betere en meer efficiënte zorgverlening kan daar nauwelijks iets tegenin gebracht worden. Ook de overheid, die een  voorstander is van marktwerking binnen de zorg, ziet dat in het huidige systeem veel ziekenhuizen het niet redden. Commerciële partijen toegang geven tot de markt is voor de overheid dan gemakkelijker dan het zelf aansturen op verbeteringen.

Voor consumenten is het zorg om goed in de gaten te houden wat de marktwerking te bieden heeft.  En om actie te ondernemen wanneer bijvoorbeeld blijkt dat afspraken of investeringen in zorginstellingen nadelige voorwaarden met zich meebrengen. Een voorbeeld is de vorig jaar gelanceerde zorgverzekering voor jongeren van Unive (Zekur). Deze zorgverzekering was weliswaar voordelig maar verzekerden konden voor bepaalde behandelingen  alleen terecht in enkele geselecteerde ziekenhuizen.  Het is aan de consument om te overwegen of de iets lagere kosten opwegen tegen de beperkingen. In het geval van DSW is er aldus eigen zeggen geen  sprake van commerciële motieven. Edith Schippers van de VVD werpt als bezwaar op dat een verzekeraar patiënten bij voorkeur naar een ziekenhuis stuurt waar het een eigen belang in heeft. Dit zou de keuzevrijheid van patiënten kunnen bedreigen. Overigens een opmerkelijk standpunt van een partij die marktwerking propageert.

Het zal niet de laatste keer zijn dat de zorgsector en de politiek wordt ‘opgeschrikt’ door commerciële ambities van ondernemingen en verzekeringen binnen de zorgsector. De door de overheid gestimuleerde marktwerking wordt aangewakkerd door deze partijen. Nu heeft de overheid zelf haar handen vol aan het beoordelen van de gevolgen van de vernieuwingen.