Carrièremakers de sigaar
De jaarlijkse overzichten die werknemers die deelhebben aan een pensioenfonds moeten krijgen, zitten vol met fouten. Deze zogenoemde UPO’s (Uniforme Pensioenoverzichten) waren bedoeld om de deelnemers een goed overzicht te verstrekken over hun toekomstige pensioenaanspraken. De leiding van de AFM meldde deze week openlijk dat “er twijfel is over de juistheid van de UPO’s”.

Uit eerdere enquêtes is gebleken dat het grootste deel van de Nederlanders, en daarbij vooral ambtenaren, zich volstrekt onterecht rijk rekenen. Bijna iedereen gaat uit van een pensioenuitkering ter grootte van 70 procent van het laatstgenoten salaris. Bijna alle pensioenfondsen zijn in het kielzog van het ABP en de PGGM een aantal jaren geleden overgestapt van de eindloonregeling naar de middelloonregeling. Hierbij kan maximaal 70 procent van het gemiddelde salaris worden behaald als pensioen. De zogenaamde “grijze muizen” hebben daar het minst last van, maar werknemers die in de loop van hun leven behoorlijk carrière hebben gemaakt en daardoor in steeds hogere loonschalen terecht zijn gekomen, zijn de sigaar. Sommigen komen op pensioenleeftijd slechts aan 45 procent.

Pensioentekort na scheiding
Volgens AFM-directeur Herman Korte zal door het grote gat tussen de verwachting over het pensioenniveau en het daadwerkelijke pensioen het vertrouwen in de financiële sector verder worden aangetast. De meeste Nederlanders zijn er ook niet of slecht van op de hoogte dat na een scheiding de pensioenrechten over de beide scheidende partijen worden verdeeld. Zo krijgt een gescheiden vrouw, als voorbeeld bij een scheiding na 20 jaar, het recht op nagenoeg de helft van het door haar man opgebouwde ouderdomspensioen. In de praktijk blijkt dat voor de meeste gescheiden vrouwen en hun nieuwe partner een forse meevaller, maar voor de man en zijn nieuwe partner vaak een onverwachte tegenvaller.

Tekort aan dienstjaren
Daarnaast halen de meeste werknemers geen veertig dienstjaren bij hun huidige werkgever, waardoor het pensioen sowieso al lager uitvalt. Dat komt omdat pensioenaanspraken vanuit vorige werkgevers vaak in een pensioenbreuk zijn geëindigd, waardoor er een habbekrats van eerder opgebouwde pensioenen overblijft. Gepensioneerden praten zelden over deze forse tegenvallers. Velen van hen zijn tijdens hun loopbaan regelmatig op deze potentiële teleurstellingen gewezen, maar hebben daar geen aandacht aan willen besteden.

“Beleggingsbeleid” pensioenfondsen
De teleurstelling over opgebouwde pensioenen was de afgelopen jaren bijzonder groot, mede omdat de pensioenfondsen zelf bijzonder weinig verstand bleken te hebben van het rendabel beleggen van het geld van hun werknemers. Zij besteedden het beleggen uit aan gespecialiseerde bedrijven die in de praktijk zeer vaak switchten qua type beleggingen. Dat leidde tot grote kosten die volstrekt niet nodig waren.

Al jaren is bekend dat het beleggen in indexfondsen, waarin zelden of nooit behoeft te worden geswitcht, in een ruime meerderheid van de gevallen aanzienlijk betere resultaten oplevert dan het steeds overspringen op andere aandelen of beleggingsvormen. Pensioenfondsen zijn echter nogal gemakkelijk met het geld van hun deelnemers omgesprongen, waardoor veel deelnemers aan het eind van hun loopbaan tekort zullen komen terwijl zij gedurende hun loopbaan ook nog torenhoge premies hebben moeten betalen. Vakbonden, die een grote bemoeienis hebben met de keuzes bij pensioenfondsen, hebben nooit willen wijzen op betere mogelijkheden buiten de sector van pensioenfondsen, omdat zij binnen deze fondsen grote belangen hebben.

Indexpensioenen
De laatste jaren komen steeds meer indexpensioenen op de markt. De belangstelling voor deze aanvullende pensioenregelingen neemt toe nu werknemers langzaam in de gaten krijgen dat het te verwachten pensioenniveau een utopie blijkt te zijn. Het instappen in dergelijke fondsen is overigens slechts nodig als inderdaad een pensioentekort te verwachten is. Daarnaast is het essentieel dat goed wordt uitgerekend welk pensioentekort er dan is en van welk pensioen men in de praktijk in staat is te leven.

Degenen die menen een  toekomstig pensioentekort te hebben, kunnen zich het best melden bij een onafhankelijk financieel adviseur die in staat is om het exacte pensioentekort te berekenen en geen belangen hebben bij welk fonds of bij welke pensioenverzekeraar dan ook. Lezers van Wegwijs Actueel die een tekort op dit terrein menen op te lopen, kunnen zich ook melden via de digitale antwoordkaart, waarna om privacy-redenen door een pensioendeskundige een aantal gegevens zullen worden opgevraagd, waarmee het pensioentekort en de wijze van afdekking daarvan kan worden berekend.

gg