Had DNB debacle Icesave en DSB kunnen voorkomen?
Nout Wellink op het schavot!
Haalt de president van de Nederlandsche Bank (DNB), Nout Wellink, het eind van zijn ambtstermijn, of rolt zijn “kop” en overleeft hij de vragen van parlementaire onderzoekscommissie De Wit niet? Als het aan de lezers van de Telegraaf ligt, zal Wellink moeten bloeden voor zijn armetierige rol in het toezicht op de affaires Fortis, Icesave en de DSB. Maar liefst 88 procent van de Telegraaflezers wil bloed zien. Zij vinden Nout Wellink niet meer geloofwaardig.
Is Wellink een bureaucratische zwever of heeft hij er helemaal niets aan kunnen doen? De Telegraaf houdt wel vaker enquêtes over het handelen van een persoon, nadat deze krant het onderwerp van discussie eerst wekenlang alle kanten van de voorpagina heeft laten zien. Wellink verweert zich omdat hij meent dat zijn mond gesnoerd wordt door wettelijke bepalingen. Dat is deels overigens juist, maar het lijkt voor de bankpresident dit keer wel een erg gemakkelijke kapstok.
“Te laat op de basisschool”
Het Nederlandse volk lust Wellink inmiddels rauw. En niet alleen het gewone volk. Talloze hoogwaardigheidsbekleders hebben inmiddels hun grote zorgen geuit over het functioneren van ’s lands belangrijkste financieel controleur. Zo noemt ook topaccountant Jules Muis de verdediging van Nout Wellink volstrekt ongeloofwaardig. Muis beweert al sinds 2004 gewaarschuwd te hebben voor het feit dat de reserves van sommige Nederlandse banken zwaar onvoldoende zijn voor wanneer de financiële wereld in slecht weer zou geraken. Hij vindt het verweer van Wellink op desbetreffende vragen lijken als het verweer van een kind dat “te laat komt op de basisschool”.
Jules Muis is niet de eerste de beste. Hij is jarenlang vice president geweest van de Wereldbank en was daarnaast ook geruime tijd directeur generaal van de accountantsdienst van de Europese Commissie.
“Klungelig toezicht”
Ook uit economische hoek krijgt Wellink ervan langs. Topeconoom Sweder van Wijnbergen spreekt van wanbeleid en een fors gebrek aan daadkracht bij de DNB. Over de affaire rond Icesave is Van Wijnbergen mogelijk nog feller. Uitspraken als “klungelig toezicht” krijgt de bankpresident om zijn oren inzake de aanloop naar de ondergang van de IJslandse bank. Volgens de econoom overtrad Icesave diverse regels en afspraken met de DNB.
“Veel te laat ingrijpen”
Rabo topman Bruggink haalt fel uit naar de DNB. Hij is ervan overtuigd dat Wellink een sfeer oproept van “veel te laat ingrijpen!” Voormalig directiepresident van de ABNAmro, Rijkman Groenink, die zelf overigens een berg boter op zijn hoofd heeft, gooide begin deze week zo’n beetje het laatst overschot van Wellinks reputatie aan scherven. Ondanks het feit dat de ABNAmro-president zelf zo’n dertig miljoen zou verdienen aan de verkoop van de grootste internationale bank van Nederland, meent hij dat de DNB, met de wetenschap van de zwakke balans van Fortis en van de Royal Banc of Scotland (RBS), de opdeling van de bank had moeten verbieden. Volgens Rijkman Groenink kón Fortis zijn bank helemaal niet overnemen. Het bankenconcern Fortis, RBS en Santander bood maar liefst € 71,1 miljard. “Een dergelijk bedrag was volstrekt onrealistisch”. Bij de eerste signalen van de kredietcrisis legde Fortis direct het loodje. Rijkman Groenink legt een groot deel van de verantwoordelijkheid daarvoor bij de president van de DNB.
Ondeskundigheid bij parlementaire commissie
Nout Wellink en Wouter Bos wisten de vragen van de parlementaire commissie over de aantijgingen van Rijkman Groenink handig te omzeilen, weinig fundamenteel, maar hoofdzakelijk verwijzend naar de reputatie van Rijkman Groenink zelf. De bemanning van de parlementaire commissie, die zelf bepaald niet uitblinkt in deskundigheid op financieel terrein, werd handig weggezet door de twee doorgewinterde financiële toppers. Nederland houdt een katterig gevoel over aan de wijze waarop de DNB, het kabinet en de volksvertegenwoordiging de gewone burger heeft beschermd en vertegenwoordigd tegenover de grijpgrage vingers van de banken. De minister van financiën en de directeur van de DNB hebben zich op een eenvoudige manier door het grootkapitaal laten misleiden. Zij hebben vooral niet geprobeerd om achter de schermen te kijken.
‘Softe wijze van handelen’
Wellink wordt vanuit vele hoeken van de natie een ‘softe’ wijze van handelen verweten in de aanloop naar de ondergang van Icesave. Zich verschuilend achter wettelijke bepalingen die het hem onmogelijk zou maken het Nederlandse volk te waarschuwen, gaf hij een week voor het moment waarop Icesave de stekker uit de computer trok nog de openbare mededeling dat Icesave een betrouwbare bank was. Hij wist op dat moment al beter, of had dat kunnen weten. Met dit type uitlatingen heeft Wellink ervoor gezorgd dat nog veel Nederlanders in de laatste fase grote kapitalen op de rekening van Icesave stortten. Kapitalen waar een groot aantal Nederlanders nu voor een deel naar kan fluiten.
Stekker uit DSB
In de affaire rond de DSB, de bank van Dirk Scheringa, speelde de DNB ook een twijfelachtige rol. Het heeft er alle schijn van dat Wellink zichzelf een tweede maal gezichtsverlies heeft willen besparen en juist daarom heeft besloten om zelfstandig de stekker uit DSB te trekken. De zaak rond DSB was nog onverkwikkelijker omdat kringen rond de DNB in een bepaald stadium zeer twijfelachtige berichten over de DSB begonnen te lekken. Wellink heeft in ieder geval zwaar onvoldoende opgetreden toen zogenaamd belangenbehartiger Pieter Lakeman de DSB met pek overgoot. Daadkrachtig optreden van Wellink had de ondergang van DSB kunnen voorkomen. Wellink heeft dit kennelijk niet gewild en heeft de slechte reputatie van de DSB als leidraad genomen voor zijn wijze van handelen.
Dat DSB tot in het recente verleden zeer discutabele handelingen heeft verricht en met provisiejagerij de belangen van klanten zwaar ondergeschikt heeft gemaakt, wordt door velen in de financiële branche bevestigd. Dat gedrag had echter, eventueel via de rechter, ten gunste van de klant moeten worden uitgeroeid. Het had echter niet mogen leiden tot de volledige ondergang van een bank, die een maand daarvoor nog voldoende financiële buffers had om te kunnen functioneren.
De acties van Lakeman, die vooral op zijn eigen portemonnee uit moet zijn geweest, waren zeer discutabel. Het daaropvolgende gedrag van Wellink en consorten deed de bank definitief de das om, met alle gevolgen voor personeelsleden en klanten van dien. Wellink heeft gefaald. Het zou hem sieren als hij dit toegaf en vrijwillig terugtrad. Wellink geeft echter niet thuis, blijft arrogant en wil graag nog een verlenging van zijn ambtstermijn. Het volk blijft in verbijstering achter, niet begrijpend dat iemand zo’n bord voor zijn kop kan hebben.
gg








